ضرورت تدوین قانون جامع شهری (شهرداری با نگاه مدرنیزاسیون))

1- تدوین قانون جدید و به روز کردن قوانین، نیاز همه جوامع (حتی توسعه یافته) میباشد:
امروزه حتی کشورهای توسعه یافته که دارای قوانین شهری نسبتاً کاملتری میباشند نیز در صدد هر چه بهتر به روز کردن قوانین خود برآمدهاند. به عنوان مثال: در کشور فرانسه که قوانین آنها با عنایت به نظام اداری عدم تمرکز از مقبولیت بسیار خوبی برخوردار است، توجه به اصلاح قوانین شهری در دستور کار نهادهای ذیربط قرار گرفته است.
مجلس سنای فرانسه در سال 2000 میلادی، برای مدرنیزاسیون نظام حقوق شهری (قوانین شهرداریها) یک کار گروه کاری مشخص تشکیل داده که یکی از اهداف اصلی این کار گروه کای «ساده سازی» مقررات حقوقی مربوط به حوزه شهری اعلام گردیده است.
این کار گروه کاری با تهیه گزارش خود بر چندین جنبره تأکید کرده است، من جمله تلاش برای کاهش دعاوی و شکایات علیه شهرداریها و تلاش برای تکمیل و غنی سازی سازمان و عملکرد نظام دادرسی در حوزه حقوق شهری از جمله این موارد است.
جالب است بدانیم که این جنبهها در تدوین نظام حقوق جامع شهرداری برای کشور ما نیز میتواند مصداق داشته باشد.
2- تعارض، تغایر و تکثر در مواد قانونی موجود
امروزه به دلیل تعدد و تکثر قوانین و مقررات در موضوعات واحد، پیراستن قوانین و مقررات از مواد قانونی زائد و منسوخه و دسترسی به قوانین و مقررات عاری از تعارض و تغایر با سایر قوانین و مقررات، به دل مشغولی عمده کاربران و به ویژه شهرداران، قضات، وکلا و کارشناسان رشتههای مختلف، مجریان و حتی شهروندان (که همگی با قوانین و مقررات مختلف سر و کار دارند) تبدیل شده است.
بدیهی است اجرای قوانین این چنینی، چه بسا به اجرای عدالت و احقاق حقوق مردم و شهرداری لطمه زده و عواقب ناخواسته و مشکل زایی را موجب میگردد بلکه در اذهان عمومی و جامعه نیز آثار سویی بر جای میگذارد.
امروزه اکثر محققان و دست اندر کاران امور شهری و حقوقدانان و مشاورین حقوقی به این امر اذعان دارند که اصلاح و تعدیل و به عبارت معمولتر وصله و پینه زدن به قانون شهرداری، مشکلات شهرهای ایران، به خصوص تهران را برطرف نکرده و نخواهد کرد.
علاوه بر قدیمی بودن قانون فوق الذکر و اصلاح چندین باره آن، مشکل دیگر تنوع و تکثر قوانین در حوزه شهر و شهرداری است که موجب سردر گمی زیاد شهروندان و مجریان امور شهری شده است.
این نابسامانیها با اصلاح جزء به جزء و بخشی از قوانین مربوطه امکان پذیر نیست بلکه با عنایت به تجربیات کشورهای دیگر و با توجه به مددگیری از تجربه چند ده ساله مدیران شهرداری و دست اندرکاران تدوین یک قانون جامع شهرداری را میطلبد که منطبق با نیازهای روز میباشد.

3- محورهای اساسی در تدوین قانون جامع مدیریت شهری (شهرداریها):
هدف اصلی از تدوین قانون جامع مدیریت شهری عبارتست از: دستیابی به ساز و کارهای قانونی و کارآمد برای بهبود وضعیت اداره شهرهای کشور که تبعاً استفاده از تجارب علمی و عملی صاحبنظران از ارزیابی عملکرد قانون شهرداریها در یکصد سال گذشته و تغییرات بعدی آن و استفاده از تجارب کشورهای پیشرفته میتواندکمک به سزائی در تأمین چنین هدفی داشته باشد. به این جهت هدف از تدوین قانون جامع مدیریت شهری، تدوین قانونی است که موجب توانا ساختن مدیریت شهری شهرهای مختلف کشور در مواجهه با رویکردها و تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و فنآوریهای جدید و متناسب با روند پیشرفت آن است. با دیدگاه تمرکززدائی و تکیه بر شکلگیری حکومتهای محلی و تحقق چنین هدفی مستلزم مطالعه و بررسی عوامل و متغیرهای مؤثر بر عملکرد مدیریت شهری مانند عوامل برون سازمانی به خصوص عوامل حاکمیتی، تصدیگری و عوامل درون سازمانی مانند ساختار داخلی، وظایف، اختیارات، منابع درآمدی و سایر مؤلفههای تشکیلدهنده قوانین فعلی حاکم بر شهرداریهاست.

در حوزه حقوق شهروندی
الف) تهیه و انتشار مقالات حقوق شهروندی
تهیه 20 عنوان مقاله با عناوین:
1- حقوق شهروندی از دیدگاه حضرت امام خمینی (ره).
2- آشنایی با حقوق خانواده.
3- آشنایی با قواعد عمومی قراردادها.
4- آشنایی با حقوق شهروندی.
5- آشنایی با مقررات آپارتمان نشینی.
6- آشنایی با قوانین مربوط به چک و اسناد تجاری.
7- احقاق حقوق شهروندی و تأثیر آن بر نظام ادله اثبات دعوی.
8- حقوق معلولین در آینه اسناد بین المللی و حقوق داخلی ایران.
9- تأثیر معماری شهری بر پیشگیری از وقوع جرم.
10- بررسی فرآیند حقوقی تصویب طرحهای جامع و تفضیلی و نقش شهروندان در تصویب طرحها.
11- نقش قوانین و مقررات در شکل گیری سیمای شهری.
12- نقش شهرداری در اقدام به کرامت انسانی جامعه معلولین.
13- بررسی انواع عوارض و نحوه وصول آن.
14- شرح وظایف حوزه معاونت خدمات شهری شهرداری تهران.
15- وظایف و اهداف شورایاریها.
16- جعل اسناد.
17- سد معبر.
18- مدرنیزاسیون نظام حقوق شهروندی.
19- شهرنشینی، حقوق و مسئولیتهای شهروندان.
20- قطع اشجار.

ب) برگزاری سمینارها و دورههای آموزش حقوق شهروندی در فرهنگسراها
1- برگزاری همایش حقوق شهروندی در فرهنگسرای امیرکبیر در مورخ 23/2/87
2- برگزاری همایش حقوق شهروندی در فرهنگسرای خانواده در مورخ 25/2/87.
3- برگزاری همایش حقوق شهروندی در فرهنگسرای امیرکبیر در مورخ و 6/3/87.
4- برگزاری همایش آموزش نحوه تملک آپارتمانها در فرهنگسرای کار مورخ 8/3/87.
5- برگزاری همایش آموزش نحوه تملک آپارتمانها در فرهنگسرای پایداری در مورخ 20/3/87.
6- برگزاری همایش آموزش نحوه تملک آپارتمانها در فرهنگسرای پایداری در مورخ 27/3/87.
7- برگزاری همایش آموزش قوانین و مقررات مربوط به چک و اسناد تجاری در فرهنگسرای اقوام در مورخ 29/3/87.

ج) آموزش پرسنل و مدیران شهرداری تهران
1- آموزش شهرداران نواحی با موضوع «ابعاد حقوقی قراردادها در مرکز آموزش و تحقیقات» از مورخ 17/2/87 تا 5/3/87.
2- آموزش شهرداران و اعضای شوراهای شهر کشور در دانشگاه تربیت مدرس در مورخ 11/4/87.
3- برگزاری دوره آموزش به پرسنل رسمی بدو ورود در خصوص آموزش «جعل اسناد و راههای مقابله با آن» از مورخ 6/2/87 تا تاریخ 16/6/87.
4- آموزش کارمندان شهرداری منطقه 9 در خصوص مبحث «اصول حاکم بر قراردادها» از مورخ 22/5/87 تا مورخ 29/6/87.
5- آموزش پرسنل کارکنان شهربان مستقر در نواحی 23 گانه شهرداری که شامل آموزش سد معبر، موارد حقوقی و قانونی مرتبط با وظایف محوله بود.
6- برگزاری دوره آموزشی ویژه پرسنل منطقه 7 با عنوان اصول انعقاد قراردادها در مورخ 8/2/ و 9/2/88.
7- برگزاری دوره آموزشی ویژه پرسنل شهرداری منطقه 14 با عنوان اصول انعقاد قراردادها در مورخ 20/2/، 22/2/ و 27/2/88.
8- برگزاری دوره آموزشی ویژه پرسنل شهرداری منطقه 14 باعنوان قوانین شهرسازی در مورخ 10/3/، 12/3/، 17/3/ و 19/3/88. د) آموزش از طریق رسانههای جمعی
1- مصاحبه با رادیو صدای شهر در رابطه با آگاهی شهروندان از سامانه قوانین و مقررات در مورخ 5/3/87.
2- مصاحبه با برنامه تهران بیست در خصوص سامانه قوانین و مقررات در مورخ 7/3/87.
3- چاپ دستورالعمل سامانه در هفته نامه همگامان در شماره 73 خرداد 87 در خصوص سامانه قوانین و مقررات.
4- ارائه و چاپ مقاله شهرنشینی، حقوق و مسئولیتهای شهروندان در شماره 78 هفته نامه همگامان.
5- مصاحبه با هفته نامه همگامان در خصوص قوانین شهرداری.
6- مصاحبه با هفته نامه همگامان در خصوص تعامل دو سویه شهرداری و قوه قضاییه.
7- درج اطلاعیه ایجاد سامانه قوانین و مقررات در شماره 4659 روزنامه همشهری.
8- چاپ خبر راه اندازی سامانه اطلاعات قوانین و مقررات شهری در روزنامه همشهری مورخ 7 مرداد 87.
9- مصاحبه با رادیو صدای ایران در مورخ 12/6/87.
10- مصاحبه رادیو صبح تهران در رابطه با آگاهی شهروندان از سامانه قوانین و مقررات در مورخ 19/6/87.
11- مصاحبه با رادیو صدای شهر، برنامه تهران 88 در خصوص آموزش فرهنگ آپارتمان نشینی در تاریخ 3/4/88.
12- مصاحبه با برنامه تازهها در خصوص آموزش قوانین و مقررات و سامانه در مورخ 6/4/88.

الف) اقدامات انجام شده در جشنواره:

شرکت در جشنواره پژوهش و نوآوری در حوزه مدیریت شهری

1- معرفی و آموزش سامانه قوانین و مقررات به بازدیدکنندگان.
2- ارائه مشاوره حقوقی رایگان به شهروندان و بازدیدکنندگان توسط کارشناسان مجرب.
3- ارائه بستههای آموزشی و فرهنگی.
4- ارائه چندین عنوان بروشور در زمینه آموزش حقوق شهروندی.
5- برگزاری نشستهای علمی – تخصصی با موضوعات حقوق شهروندی شامل:
1-5- تأثیر معماری شهری بر پیشگیری از وقوع جرم.
2-5- بررسی فرآیند حقوقی تصویب طرحهای جامع و تفصیلی و نقش شهروندان در تصویب طرحها.
3-5- نقش قوانین و مقررات در شکل گیری سیمای شهر.
4-5- نقد ضمانت اجرای ماده 100 قانون شهرداری در پیشگیری از وقوع تخلفات ساختمانی.
5-5- نقش شهرداری در احترام به کرامت انسانی به جامعه معلولین.
6- ارائه کتب و مقالات مرتبط با حقوق شهروندی.

ب) کسب عنوان برتر در حوزه ایدهها و نوآوری با عنوان «طرح مدرنیزاسیون نظام حقوق شهروندی».

و) سامانه قوانین و مقررات
در راستای آشنایی هر چه بیشتر و دسترسی آسان کلیه شهروندان به قوانین و مقررات، بانک الکترونیکی اطلاعات قوانین و مقررات شهرداری تهران راه اندازی گردیده است. هدف از طراحی این بانک اطلاعاتی، آشنایی عموم مجریان، مدیران شهری، متولیان و شهروندان از مصوبات و قوانین موجود و حاکم و اشاعه و ارتقاء سطح دانش حقوقی عموم مردم میباشد.
راهنمای استفاده از سامانه در سیستم نصب گردیده است. این سایت شامل چندین قسمت میباشد. قسمتی برای جست و جوی قوانین و مقررات موضوعی و بخشی جهت مقررات مربوط به شهرداری در حوزههای مختلف شهرسازی، فنی، عمرانی و ... طراحی شده است. لذا با توجه به امکان دسترسی عموم شهروندان به کلیه بخشنامهها و مقررات داخلی شهرداری، در واقع امر مدیریت پاسخگو در شهرداری محقق گردیده است.
اداره کل تدوین قوانین و مقررات نیز جهت آشنایی هر چه بیشتر شهروندان و کارشناسان با این سایت و استفاده بهینه از آن اقدام به چاپ بروشور و آگهی در جراید کثیرالانتشار نموده است.